ประติมากรรมเป็นงานสามมิติที่มีน้ำหนัก เนื้อที่ในอากาศ ปริมาณ ความนูน ลึก ซึ่งจะไม่ได้เน้นหนักเรื่องของสี วัสดุในการใช้สร้างก็เป็นตัวกำหนดว่าผลงานออกมาในลักษณะอย่างไร สวยงามแค่ไหน โดยพิจารณาจากเงาและแสง บทความนี้จะมาพูดถึงถึงความสำคัญของประติมากรรมว่ามีอะไรบ้าง
ประติมากรรม มีอยู่กี่แบบ
งานประติมากรรมสามารถสร้างสรรค์ผลงานด้วย 4 วิธีด้วยกันนั่นก็คือ การปั้น การแกะสลัก การหล่อ และการประกอบขึ้นรูป โดยนำมาจัดองค์ประกอบผ่านสื่อต่าง ๆ ตัวอย่างเช่น หิน ไม้ สัมฤทธิ์ โลหะ และอื่น ๆ งานที่ได้จะเป็นทรง 3 มิติ มีความนูนหนา ลึก สื่อถึงวัฒนธรรม สภาพทางสังคม และจิตใจมนุษย์ ผู้สร้างสรรค์เรียกตนเองว่า ปฏิมากร โดยสามารถแบ่งออกได้ 3 ประเภทตามความลึกและมิติ ดังนี้
- ประติมากรรมนูนต่ำ มีลักษณะคล้ายแบบนูนสูง แต่บางหรือแบนกว่า ในอดีตไม่ค่อยได้เห็นรูปแบบนี้เท่าใดนัก ต่างจากปัจจุบันที่ได้รับความนิยมมาก ส่วนใหญ่ใช้กับงานตกแต่ง
- ประติมากรรมนูนสูง เป็นแบบไม่ลอยตัว ยื่นออกนอกพื้นและสูง มีฉากหลัง ส่วนมากนำมาใช้สำหรับตกแต่งสถาปัตยกรรมอนุสาวรีย์ อาคาร สถานที่ทางศาสนา
- ประติมากรรมลอยตัว เป็นงานแกะสลัก หล่อ ปั้น ซึ่งรอบด้านจะมีรูปร่างแบบลอยตัว ปราศจากพื้นหลัง ตัวอย่างเช่น พระพุทธรูปลอยตัว ประติมากรรมรูปเสมือน รวมถึงประติมากรรมที่ใช้ประดับ
การสร้างประติมากรรม ต้องใช้ปริมาณเท่าไหร่
ปริมาณในการสร้างประติมากรรมของแต่ละสังคมนั้นจะใช้งานแตกต่างกัน หากต้องการสร้างอะไรก็ต้องมีแม่แบบหรือแม่พิมพ์เสียก่อน แล้วจึงทำการหล่อ ซึ่งวิธีพิมพ์มีอยู่2 วิธี ได้แก่
- พิมพ์ทุบ คือการทุบแม่พิมพ์แบบชั่วคราวแล้วสร้างใหม่ สามารถหล่อแค่รูปเดียวต่อหนึ่งครั้ง ไม่เช่นนั้นแม่พิมพ์จะแตก
- พิมพ์ชิ้น เป็นการหล่อปั้นลักษณะโค้งเว้าและมีรูปนูนขึ้น รวมถึงควาต้องการที่จะหล่อออกมาหลายรูปพร้อมกัน วัสดุต้นแบบยอดนิยมเป็นเนื้อวัสดุแข็ง
ความสำคัญของประติมากรรม มีอะไรบ้าง
ประติมากรรมทั้ง 3 แบบล้วนมีความสำคัญที่แตกต่างกันไป ซึ่งสามารถกล่าวได้ดังนี้
- เป็นการบันทึกเกี่ยวกับเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ด้านสังคมผ่านการสร้างรูปทรงเพื่อจำลองถึงช่วงเวลานั้น ๆ
- แสดงให้เห็นถึงเอกลักษณ์ด้านวัฒนธรรมในสังคม
- จำลองถึงคนที่นับถือและเคารพเพื่อเตือนให้คนรุ่นหลังได้ระลึกถึง รวมถึงการสร้างมาสำหรับเคารพบูชา
- ปลุกเร้าแก่คนที่พบเห็นให้ตระหนักถึงความสามัคคี ความสำคัญในการอยู่ร่วมกัน รวมถึงการสร้างระเบียนแก่สังคม
จะเห็นได้ว่าศิลปะประเภทประติมากรรมนี้มีความสวยงามโดดเด่นด้วยการสร้างภาพสามมิติด้วยวิธีการต่าง ๆ จะได้รูปแบบที่ไม่เหมือนกัน ซึ่งล้วนแล้วแต่มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง กล่าวได้ว่างานสถาปัตยกรรมมีความสำคัญที่แบบเพื่อให้ระลึกและตระหนักถึงเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ รวมถึงการสร้างเพื่อเคารพกราบไหว้
